Stone Age (Epoka kamienia)

1

Recenzja gry Stone Age pierwotnie ukazała się na blogu Prosto z pudła w formie trzyczęściowego „procesu”. Dla wygody czytelników, zamieszczamy całość w formie jednego artykułu.

2. Oskarżenie

Wysoki Sądzie. Funkcjonariusze prowadzący śledztwo w strawie zebrali nastepujący materiał dowodowy w sprawie gry planszowej pt. Stone Age (Epoka Kamienia).

Mechanika – czyli po czym rozpoznać przestępce

Każda gra planszowa jest oparta na jakiejś mechanice. W przypadku Stone Age, Board Game Geek (będący dla wielu „encyklopedią” o grach), sugeruje, że oskarżony opiera się na trzech rodzajach mechaniki. Są to: „worker placement”, „dice rolling” oraz „set collection”. Niestety w świecie planszówkowym rzadko używa się polskich tłumaczeń mechanik, utrwalają się ich angielskie odpowiedniki.

Po co łupać kamień?

Oskarżony stawia przed nami typowy dla gier planszowych cel: zdobyć jak najwięcej punktów zwycięstwa. Punkty dostajemy z posiadanych  budynków, różnych rodzajów kart cywilizacji oraz za surowce, które zostaną nam na koniec gry. Gra trwa do momentu, gdy jeden ze stosów budynków się wyczerpie lub na koniec rundy nie można dołożyć kart cywilizacji.

W każdej rundzie gracze umieszczają członków swojego plemienia na polach planszy, następnie wykonują akcje związane z zajętymi lokacjami a na końcu żywią swoje plemię.

Dalej, jazda do roboty… czas na worker placement

Grę rozpoczynamy posiadając pięcioosobowe plemię. W każdej rundzie możemy umieścić ludzi na różnych polach planszy. Robimy  to, by zyskać bonus związany z danym polem. Na planszy znajdujemy pola z surowcami (las, kopalnia gliny, kamieniołom, rzeka), miejsce na polowania (by zdobyć żywność), stosy żetonów budynków, odsłonięte karty cywilizacji i w końcu trzy miejsca wewnątrz wioski, którymi są chata z narzędziami, chata (w której powiększamy plemię  oraz pole dające stały przychód żywności. Na wszystkich polach, z wyjątkiem miejsca polowań, namalowane jest od 1 do 7 pierścieni, które określają ilu członków plemienia może na nich stanąć.

Podczas rundy, gracze wystawiają po jednym lub więcej członku plemienia na wybranym polu. Robią to na przemian, w kolejności zgodnej z kierunkiem ruchu wskazówek zegara. W czasie jednej rundy nie można wystawiać drugi raz w tym samym miejscu swoich ludzi. Nie można także przekroczyć liczby pierścieni wymalowanych na polu.

Gdy każdy gracz wystawi członków plemienia, następuje faza, w której każdy z graczy ściąga wszystkich swoich ludzi z planszy, wykonując akcje związane z polem na którym stali. To gracz decyduje w jakiej kolejności ich zbiera, a może mieć to duże znaczenie. Gdy wykona już wszystkie akcje, nadchodzi kolej kolejnego gracza.

Alea iacta est – dice rolling

Wysoki Sądzie. Jak powszechnie wiadomo, w Planszówkowym Systemie Sądownictwa, funkcjonariusze z dużymi obawami podchodzą do gier, które posiadają kostki. Losowość przez nie wprowadzana powoduje, że wiele osób kojarzy planszówki z zabawą dla dzieci. Stone Age jest dowodem tego, że kostki same w sobie nie są złe. Wszystko zależy od ich wykorzystania.

Oskarżony posiada mechanizm wykorzystania kostek, który jest powiązany z mechaniką worker placement. Jeżeli postawiliśmy ludzi na polu polowania lub surowców, musimy dokonać rzutu kośćmi w celu określenia, ile surowców otrzymamy. Każdy surowiec ma przypisany koszt (od 2 w przypadku żywności, do 6 w przypadku złota), a rzucamy tyloma kośćmi, ilu ludzi postawiliśmy na określonym polu. Nie trudno zauważyć, że gracz może wykorzystać tutaj prosty rachunek prawdopodobieństwa: jeżeli w lesie postawimy 3 ludzi, to mamy pewność, że odejdziemy z przynajmniej jednym drewnem (a maksymalnie z 6).  Analogicznie: jeżeli  na rzece postawimy jednego członka plemienia, prawdopodobieństwo wydobycia sztabki złota jest bardzo niskie.

Pracuj mniej – wydobywaj więcej

Jednym z centralnych pól planszy, jest chata z narzędziami. Po ustawieniu przy niej pionka, otrzymujemy narzędzie, które będziemy mogli wykorzystywać podczas gry. Otrzymane żeton kładziemy na planszy gracza. Ich wartość możemy dodawać do rzutu kostką. Wykorzystane obracamy – będziemy mogli je ponownie wykorzystać dopiero w następnej rundzie. Jest to bardzo ciekawy mechanizm, pozwalający minimalizować czynnik ryzyka podczas rzutu kośćmi.

Wymieniamy surowce – set collection

Zdobyte przez członków naszego plemienia surowce, możemy wymienić na karty cywilizacji oraz budynki. Aby to zrobić najpierw stawiamy naszego człowieka na danej karcie/budynku, a w fazie wykonywania akcji płacimy za nie odpowiednią liczbę surowców. W przypadku budynków, po ich pozyskaniu natychmiast otrzymujemy punkty, w liczbie uzależnionej od tego, ile surowców musieliśmy wydać. Są budynki, które z góry określają ile i jakich surowców musimy przeznaczyć, ale są też takie, które dają pewną dowolność. Dla przykładu: dowód rzeczowy przedstawiony na zdjęciu obok to kafel budynku, który określa, że gracz musi oddać pięć surowców, trzech różnych rodzajów (np. 3 złota, 1 kamień i 1 cegłę). Zatem za ten sam kafel można uzyskać od 18 do 27 punktów.

Surowce można wymienić także na karty cywilizacji. W każdej rundzie odkryte są 4 karty. Czym bliżej prawej strony tym kosztują one mniej – od 4 do 1 surowców.  Dają nam one pewien bonus w momencie pobrania (górna część karty), oraz punkty zwycięstwa podliczane na koniec gry (dolna część). Natychmiastowe bonusy są różne: dodatkowe surowce, punkty, żywność itd. Kilka kart posiada tor kości: gracz który bierze taką kartę, rzuca tyloma kośćmi ilu jest graczy i porównuje wyniki z torem kości. Następnie wybiera bonus który mu najbardziej odpowiada, a korzyści z pozostałych kości przypadają dla reszty graczy.

Dolna część karty pozwala zdobyć punkty, które podliczane będą na koniec gry. Karty cywilizacji z zielonym tłem mają nadrukowane symbole kultury. Na koniec dzielimy je na zestawy złożone z unikalnych kart (każda karta występuje w 2 zestawach) i mnożymy je przez ich ilość w każdym zestawie. Czyli mając 2x piśmiennictwo, 2 garncarstwo, 1x lecznictwo otrzymujemy za pierwszy zestaw 9 puktów (3×3) i za drugi zestaw 4 punkty (2×2). Karty z piaskowym tłem dają tyle punktów ile mają nadrukowanych symboli jednego rodzaju (symbole z różnych kart sumujemy) pomnożone przez wartość wskazanego na karcie wskaźnika. Np. symbole budowniczych mnożymy przez liczbę budynków.

Jedzenie i schadzki…

Można także powiększyć liczebność plemienia: wysyłając dwie osoby do chaty w fazie wykonywania akcji dobieramy jedną z poza planszy. Maksymalnie możemy posiadać 10 ludzi.

Chcąc podnieść wskaźnik pola żywności gracz może udać się na pole ze zbożem. Akcja ta podnosi wskaźnik żywności o jeden. W przeciwieństwie do żetonów żywności ich raz osiągnięta wartość na torze żywności nie jest pomniejszana po fazie żywienia.

Na koniec rundy gracze muszą wykarmić swoich współplemieńców. Na każdego posiadanego człowieka, przypada jeden punkt żywności. Aby ich wyżywić sprawdzamy wartość wskaźnika na torze żywności (lewa strona planszy), a na brakujące punkty żywności musi przeznaczyć zdobyte żetony żywności. W przypadku braku żywności, możemy wymienić jeden żeton surowca za jeden punkt żywności. Gdy i tego nie możemy zrobić, otrzymujemy punkty ujemne.

Oczekiwanie na wyrok

Wysoki Sądzie: oficerowie śledczy przedstawili szczegółowy opis rozgrywki. Prosimy o wydanie wyroku w sprawie gry Stone Age (Epoka Kamienia).